Kültür varlıkları açından Kuşadası’nın en önemli tarihi yerlerinden biri, ilk yerleşimi 8 bin yıl öncesine giden bir höyük ve onun üzerinde yer alan 13.yy. Bizans Kalesinin görüldüğü Anaia Kadı Kalesi’dir. Kadı Kalesi’nin güneydoğu ana giriş kapısından sahile inen noktada yapı kalıntıları mevcuttur. Hemen her yılın Lodos fırtınalarının etkisiyle dalgaların kumları çekmesiyle birlikte yapılar açığa çıkmaktadır.
Geçtiğimiz günlerde de hava şartlarından dolayı dalgaların buradaki yapıları açığa çıkardığı görülmektedir.
Bunlardan en belirgin olanı kilise yapılarıdır.
Kilisenin doğusunda bulunan mezarlar dalgaların etkisiyle meydana çıkmakta ve kemikler taşların içinde görülmektedir. Kol, bacak ve omur kemiklerinin yanı sıra, o döneme ait hayvanlara olduğu tahmin edilen diş kalıntıları ortaya çıkmış vaziyettedir.
Önceki yıllarda da bu alandan seramiklerin, sikkelerin ve mühürlerin çıktığı bilinmektedir. Kuşadası’nın kuzey kıyılarından derin bir yay çizerek Güzelçamlı’ya güney kıyılarına doğru gidildiğinde 3 kilise yapısı bulunmaktadır.
Bugüne kadar Kuştur’da Pygale’de sahilde bulunan kilise, Güzelçamlı kilisesi ve 3 Nefli Kadı Kalesi kilisesi’nin varlığı bugüne kadar kıyılarımızda tespit edilen yapılardır.
Kış aylarında insan hareketlerinin az olması nedeniyle kimliği belirsiz bazı kişiler tarafından yapıların bulunduğu alanda yanlış işler yapılmaktadır.
Bu bölge 1. Derece Sit Alanı olmasına rağmen, yapıların bulunduğu alandan kumların kazılarak başka bir yere taşındığı görülmüştür.
2002 yılında Kadı Kalesi kazılarında avuç içine sığacak büyüklükte küçük bir Hitit fırtına tanrısı heykelciğinin çıktığı düşünüldüğünde, buradaki kumların varlığının ne kadar önemli olduğu bilinmelidir. Buradan alınan kumların içinde tarihin akışını değiştirecek bir kültür varlığı olabilir. Bu alan olduğu gibi korunmalı ve araç girişlerine de izin verilmemelidir.
Türkiye’nin en önemli turizm kentlerinden biri olan Kuşadası’nın doğal ve kültürel kaynak değerleri bütüncül olarak korunmalı, buradaki yapıların zarar görmemesi için ilgili kurumlar tarafından bir çalışma başlatılmalıdır.
EKODOSD/KUŞADASI