Endemik ve nadir bitki türleri ile anıtsal ağaçlar, bir kentin sahip olduğu en değerli doğal miraslar olduğu gibi aynı zamanda yasalarla koruma altına alınmış varlıklardır. Geçmişten bugüne ulaşan bu eşsiz varlıkların korunması; kamu kurumlarının, üniversitelerin, sivil toplum örgütlerinin ve yerel halkın ortak sorumluluğudur. Bu sorumluluk yerine getirilmediğinde ise kayıp kaçınılmaz olacaktır.
80’li yıllarda Kuşadası’nda, kent içinde sur kalıntılarında ve ağaçlarda yuva yapan leylekler, burada üreyerek yaşamlarını sürdürüyordu.
Ancak kentin büyümesi, nüfus artışı ve doğal alanların hızla azalmasıyla birlikte leylekler de Kuşadası’nı terk etti. Yaklaşık 40 yıl sonra, geçen yıl Ağustos ayında bir çift leylek Davutlar yol kavşağına yakın bir mermer atölyesinin içindeki telefon direğine yuva yaptı. Ancak geç geldikleri için üreme gerçekleştiremediler.
Yırtıcı kuşlar, doğal ekosistemlerin dengesinin korunmasında hayati bir rol üstlenmektedir. Besin zincirinin en üst basamağında yer alan bu türler, özellikle kemirgen gibi tarım alanlarına zarar verebilecek canlıların kontrol altında tutulmasını sağlayarak, çiftçilerin daha az kimyasal ilaç kullanmasına katkıda bulunmaktadır. Bu önemli türlerden biri de Şahin (Buteo buteo)’dir.
Son yağışlarla birlikte Büyük Menderes Nehri’nde su seviyesinin yükselmesi sonucu, tarımsal alanlar yine sular altında kalırken, Söke’ye bağlı Sarıkemer’de bulunan tarihi Taşköprü de sular altında kalarak adeta kayboldu. Su seviyesinin düşük olduğu dönemlerde, köprünün kemerleri ağaç kütükleriyle tıkandığı için yukarı havzadan gelen tüm çöpler Taşköprü’nün arkasında birikmekteydi. Bu birikintiler, özellikle ağaç kütüklerinin köprünün taşlarına baskı yapması nedeniyle ciddi bir yıkılma riski oluşturuyordu.
Akdeniz ve Ege Denizi kıyılarına özgü endemik bir tür olan deniz erişteleri (Posidonia oceanica), denizel ortamda yetişen tek çiçekli bitkilerden biridir. Yüksek oksijen üretme kapasiteleri nedeniyle “denizlerin akciğeri” olarak anılırlar. Kıyısal bölgelerde kum hareketlerini dengeleyerek erozyonu önlemede kritik rol oynarlar.
