• 2.jpg
  • annelise1.JPG
  • caretta.JPG
  • gerga.JPG
  • gezi.JPG
  • karyalikadin.jpg
  • kaya.jpg
  • kayaresim2 (2).jpg
  • leylek.JPG
  • mustafacaretta.jpg
  • pardus.jpg
  • pecelibaykus.JPG
  • sahinucur.JPG
  • sualti.jpg
  • tepeli (2).JPG
  • tullusah.JPG
  • yedilermanastir.JPG

KOCA KARİA’NIN BALLARI

 

 

Antik adı Latmos olan Beşparmak Dağları’nın da yer aldığı Karia bölgesinin tarımsal ürünleri arasında zeytinyağı, şarap, incir ve bal önemli yer tutmaktaydı. Şeker henüz antik dönemde kullanılmadığından ana tüketim maddelerinden biri baldı. Karia bölgesinde balın en çok üretildiği bölgelerden biri Latmos dağlarıydı.  Antik dönem yazıtlarından, Karia kentlerinden Latmos Herakleiası, Pidasa ve Theangela’nın arıcılık yaptığı ve bu kentlerden gelir vergisi alındığı bilinmektedir. Antik dönemde Latmos’ta üretilen Karia ballarının ünü Anadolu dışına taşmış ve Mısır’a kadar ihraç edilmiştir.

Karia toprakları olan Latmos’un bakir coğrafyasındaki devasa kayalıkların üzerinde yöre taşlarından yapılmış ilginç yapılar görülür. Bunlar yakın döneme kadar yöre insanları tarafından da bal üretiminde kullanılan kara kovanların yerleştirildiği kovanlık adı verilen yapılardır. Etrafında çıkış yerinin bulunmadığı,  sadece ağaç merdivenlerle ulaşılabilen devasa kayalıkların üzerine inşa edilmelerinin nedeni ayılardır. Kovanlık adı verilen yapılar antik dönemden 1960’lı yıllara kadar ballarını ayılardan korumak için Latmos’un insanları tarafından geliştirilmiştir. Karşıdan bakıldığında fark edilmeyen ve doğaya uyumlu bir şekilde inşa edilen bu yapıların, antik dönemden yakın zamana kadar kullanıldığı görülmüştür.

 

Ayı neslinin bitmesi, teknolojinin gelişmesi, yolların yapılması ve traktörlerin girmesiyle birlikte kara kovan arıcılığı da sona ermiştir. Latmos’un hemen her bölgesinde yaygın bir şekilde görülen kovanlıklar, ekoturizm faaliyetlerinde ekoturistlere gösterilecek insanlık miraslarından biridir. Döneminde Anadolu dışına ihraç edilen balların üretildiği kara kovanlar günümüzde artık kalmamıştır.

Günümüzde Latmos’taki arıcılık faaliyetleri normal fenni kovanlara dönüşmüştür. Köprüalan, Karakaya, Çavdar, Bağarcık, Sakarkaya, Akçalı, Yeniokul, Karahayıt, Gölyaka ve Kapıkırı gibi Latmos köylerinde yapılan arıcılık modern usullere göre yapılmaktadır.

Antik dönemde Mısır’a ihraç edilen Karia ballarının üretildiği coğrafya da, günümüzdeki yöntem farklı olsa da, arıların gezdiği çiçekler ve ağaçlar aynı özgünlüğünü korumaktadır. Lamos’un bakir coğrafyasının olağanüstü güzellikteki florası polenlerini buradaki arılara sunmaktadır.

Günümüzde yapılan arıcılık, Latmos’un insanlarının en önemli geçim kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Latmos’un insanları ballarını antik dönemdeki kadar tanıtamasalar da, hala o dönemin ihraç edilen ballarının kıvamında bal üreten arıcılar bulunmaktadır. Onları bazen yerel bir festivalin çadırında, ya da pazar yerinin bir köşesinde görmek mümkündür.

Antik dönemden günümüze devam eden arıcılık, çam fıstıkçılığı, zeytincilik ve hayvancılık Latmos insanının en önemli yaşam kaynakları arasındadır. Bunları sekteye uğratacak tek unsur Latmos’un doğasının bozulmasıdır. Latmos’u korumak, başta insanını korumak, buradaki biyolojik çeşitliliği korumaktır.